Karın yakıştığı şehir; Kars

1

Doğu Ekspresinin ilk istasyonu olan Kars, Türkiye ile Ermenistan arasında bulunan önemli bir sınır şehrimiz. Senenin altı ayını karlar altında geçiren Kars, trenle gelip sadece bir gece bile olsa konaklayıp ziyaret etmenize değecek güzellikte.

Karı ve soğuğu bahane etmemek lazım Kars’a gelmek için, çünkü bu şehre beyaz iken gelmek lazım, sizi öyle güzel yerler bekliyor ki burada, dönüş yoluna geçerken aklınız burada kalacak ve yine gelmek isteyeceksiniz. Benim öyle oldu…

Ruslardan miras Baltık mimarisikars-sokaklari3

Kars’ın tarihine baktığımızda Osmanlılar ve Selçuklular haricinde Persler, Ermeniler ve Ruslar önemli rol oynamışlar. Tarihte 93 harbi olarak bildiğimiz savaş Osmanlılar ile Ruslar arasında 1877 yılında başlamış ve yaklaşık 1 sene sürmüş, Rumi takvime göre 1293 yılına denk geldiğinden tarihimize de 93 harbi diye geçmiş. Bu savaşa hazırlıksız yakalanan Osmanlı, Kars’ı Ruslara bırakmak zorunda kalmış. Kars, 40 yıl Rusların yönetiminde kalınca şehrin mimarisi de doğal olarak değişmiş. 1918 yılından itibaren yeniden Osmanlı topraklarına katılmış olsa da eski yapılardan önemli bir bölüm günümüze kadar ulaşmış.kars-butik-otel-konaklamaBinaların karakteristik özelliği; taş yapı olması. Soğuk hava şartlarına uygun şekilde duvarlar kalın yapılmış. Pencereler genellikle çift cam, dar ve  yüksek. Çok katlı olmayan binalardan günümüzde de kullanılan çok sayıda yapı var. Bir kısmı restore edilerek butik otele dönüştürülmüş, önemli bir kısmı ise deftardarlık, belediye gibi kamu binası ve okul olarak hala hizmet vermeye devam ediyor.kars-rus-binalariKars’ın sokakları caddeleri de oldukça düzgün, tam bir Avrupalı gibi. Geniş yaya kaldırımları, ağaçlarla özellikle de kışın çok hoş görünüyor. Kars sokaklarında hala yıkıntı halinde olan, restore edilememiş Rus binaları da var, dilerim en kısa zamanda daha fazla yıkılmadan onarılarak Kars turizmine kazandırılırlar.kars-evleri-tuncer-guversoy

Kars merkezdeki bu yapıları görmek için ortalama 3 saatinizi ayırmanız gerekir, hatta mümkünse konaklamanızı restore edilmiş bir butik otelde yapmanız  önerimdir.

Ani, Kars’dan dünyaya emanetani-katedrali

Ani, Kars’ın Ermenistan sınırındaki Ocak Köyü sınırlarında bir antik kent. Kars merkezden sadece taksi ile ulaşmak mümkün, şehre mesafesi ise 42 km, çok yakın değil ancak görülmeye değer. Üstelik 2016 yılında Dünya Mirası Listesine dahil edildi.

Ani Antik Kenti, Ermenistan ile sınırımızı oluşturan Arpaçay nehrinin batı yakasında, antik İpek Yolu ‘nun Anadolu’daki ilk konaklama durağı olduğundan çok önemli bir lokasyonda. M.Ö. 5000 yılına kadar uzanan bir tarihi var. Kars’ın adı M.S. 4.yy da Ani antik kentinin kalelerini yaptıran Karsaklılardan yadigar.ani-ipek-yolu-koprusu

Selçuklular Ani’yi 1064 de fethetmişler ve şehirde imar çalışmaları yapmışlar, günümüze ulaşan Selçuklu Sarayı ve camii bunlara örnek. Şehirdeki kiliseler, hamam, kaleler, kervansaray, manastır görülecek yapılar arasında. Ayrıca nehir kenarlarında çok sayıda mağara ve güvercinlikler var.

Arpaçay nehrinin üzerine M.S. 9 yy da yapılan İpek Yolu Köprüsü iki katlı inşa edilmiş, alt katından kervanlar, üst katından ise yayalar geçiyormuş, Ermenistan ile Anadolu arasındaki bağlantıyı sağlayan köprünün gövdesi yıkılmış, bugüne sadece ayakları kalmış.ani-harabeleri

Ani için ” Ani bir dünya; ama dünya bir Ani değil” ifadesi  kültürlerin ve farklı dinlerin birlikte uyum ve barış içinde yaşaması nedeniyle söylenmiş bir söz.

Antik kente Müzekart ile girilebiliyor, gezi süresi için minimum 1 saat ayırmak gerekir, ortalama iki saatte ise tam tur yapılabilir.

Kars’ın güzel köyleridscf2598

Kars’ın yakın çevresinde tipik Anadolu köylerini görebilirsiniz. Hani kazların paytak paytak karda iz bırakarak gezindikleri, keçilerin dağlarda gezindiği, bacasından dumanların tüttüğü kerpiç evlerin, musluklarından su akan çeşmelerin ( donmadıysa ) olduğu köyler…img_0830

Ani antik kentini ziyaret ettikten sonra hemen yanındaki Ocaklı Köyü’nde köylülere selam verebilirsiniz. Kars Ardahan yolu üzerindeki Kars’ın peynircilik tarihinde önemli yeri olan Boğatepe ( Zavot) Köyü’nü ve Türkiye’nin ilk Peynir Müzesini ziyaret edebilirsiniz.dscf2583

Kars’a gelmişken Ardahan’da olmuş olsa da Çıldır Gölü’nü görmeden dönmek olmaz,  yol üzerinde çok sayıda köy var. Beyaz karlı coğrafyada bu köyler inanılmaz güzel bir kadraj oluşturuyor.

Kaz eti ve Kars mutfağıkars-yemekleri

Kars mutfağı kesinlikle deneyimlenmesi gerekir. Havası soğuk olunca mutfağında da çorbalar ön plana çıkıyor, diğer yandan ise  kaz eti olmazsa olmazlardan. Baharda kurutulan kaz eti ile kışın da sofralar şenleniyor. Kars mutfağını tam anlamıyla tatmak için Hanımeli Lokantasını gönül rahatlığı ile öneriyorum çünkü biz iki gün buradan çıkamadık. Bulgur pilavından umaç helvasına, erişteli çorbadan hangel mantısına leziz yemekler ile dışarıdaki soğuğu hissetmedim desem yeridir.

Kars kaşarı olmazsa olmazkars-kasari

Hayvancılık, süt ve süt ürünleri bu coğrafyanın önemli geçim kaynağı. Şehir merkezindeki peynircilerden kaşar, bal vb. Kars mamulleri alabilirsiniz. Ama vaktiniz varsa ve gezinize Boğatepe Köyü’nü dahil edecekseniz peynir alışverişini bu köye saklayın derim. Hem kaşar, hem gravyer hem de bölgeye özel peynir çeşitlerini ilk üreticiden alabilirsiniz.

Kars merkezde görebileceğiniz tarihi eserler ve müzeler;kars-gezilecek-yerler5

  • Selçuklulardan kalma Kars Kalesi
  • 16.yy dan kalma ve hala Kars Çayı üzerinde ulaşımı sağlayan Taş Köprü
  • 18. yy dan kalma Muradiye Hamamı
  • Eskiden katedral olan Fethiye Camii
  • Eski taş Rus yapılarından olup restore edilerek turizme kazandırılan Cheltikov Otel
  • Ruslardan günümüze kalan Deftardarlık binası ve diğer Rus yapıları
  • Namık Kemal kültürevi ( Taş Köprü ve Kars Kalesi ile aynı bölgede)
  • 11.yy da yaşamış, Selçukluların Anadolu’ya girişinde savaşan ve şehit düşen Ebu’l Hasan Harakani’nin Türbesi,
  • Kars garı

Doğu Ekspresi ile Kars’ı keşfedinkars-tren-gari

Kars’a İstanbul’dan havayolu ile gelmek mümkün, hergün karşılıklı seferler yapılıyor büyükşehirlere ancak hava şartları nedeni ile seferlerde aksama olabiliyor. Diğer yandan Doğu Ekspresi ile de Ankara’dan Kars’a gelebilirsiniz, zaman varsa bunu deneyimlemek lazım ben beş sene önce bayram tatilimde böyle bir plan yapmıştım, ama bakım nedeni ile tren seferi Kars yerine Erzurum’da son bulacağından iptal etmiştim, hala da yapamadım. Oysa ki trenler artık hızlı trene geçiyor ve bir nostaljik hat da sona erecek.

Kars’a geleceklere öneriler:

  • Kars’a kışın gelmek güzel ama hava buz, o nedenle termal giyimi ihmal etmeyin.
  • Nemlendirici krem çantanızda olsun, soğuktan cildiniz kuruyup çatlamasın.
  • Kar gözünüzü rahatsız edecektir, güneş gözlüğünüzü unutmayın.
  • Tabanı kaymayan bir bot tercih edin.
  • Soğuk havada telefon ve fotoğraf makinasının bataryası ansızın bitebilir, tedbirli olun.
Share.

1 Yorum

Yorum Yap