Cumalıkızık, Osmanlı mimarisini bugünlere kadar muhafaza edebilmiş , Bursa’nın Uludağ eteklerinde kurulu bir köy. Cumalıkızık ve Bursa Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluş yeri olması ve Osmanlı’dan günümüze kadar ulaşan cami, külliye , han , hamam ve bir çok tarihi binanın olması nedeniyle 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi ‘ne dahil edilmiş. Rengarenk duvarlı evleri , dar ve taş sokakları ile fotoğrafçıların ve gezmeyi sevenlerin gözdesi.
Uludağ’ın dik etekler ile vadi arasında sıkışıp kalan yöre köylerine konumlarından dolayı ”kızık” adı verilirmiş. Köyleri birbirlerinden ayırt etmek için “dereye yakın köye; Derekızık” ” fidye veren köye; Fidyekızık” bu köylerden “cuma namazı için topluca gidilen köye de Cumalıkızık ” denilmiş. Köyün tarihçesi yaklaşık 700 yıl…
İstanbul’dan otomobil ile yaklaşık 2,5 saatlik bir yolculukla vardık Cumalıkızık’a. Köyün girişinde büyük çınar ağaçları , gölgesinde kurulan köy pazarı karşıladı bizi. Köylüler, kendilerinin ürettiği kiler ürünleri tarhana, erişte, reçel, çökelek ve peynir çeşitleri, salça, büyük taş fırın ekmekleri ile yumurta, zeytin, kurutulmuş otları raflara özenle dizmişler. Köyde toplanan kiraz, erik, şeftali gibi meyveler de mevsiminde tezgahlarda satılıyor, Bursa’nın meyveleri lezizliği ile meşhurdur.
Köy yamaçta olduğundan yolları hep eğimli, sokaklar moloz taşla döşeli, sokağın ortasından suyun düzenli akması için oluklar yapılmış. Köyde eski ve bakımsız evler ile restore edilmiş evlerin sayısı 270, hepsi rengarenk ve iki/üç katlı, yapımında taş üzerinde ahşap ve kerpiç kullanılmış, çatıları ise kırmızı kiremit kaplı. Evlerin çevreleri ise genellikle bahçeli, dış kapıları içeride avluya açılmakta. Evlerde sedir kullanımı yaygın, orta katları ise yazlık niyetine kullanılmakta.
Köyde çevrilen bir dizi filmden sonra , ziyaretçi sayısı oldukça artmış, köylüler de bu durumu ticarete çevirmişler ve satış odaklı bir köy ortaya çıkmış. Ama yine de gidilesi ve görülesi bir köy. Köyü ziyaretiniz bir tam günü doldurmayacağından rotanıza ikinci bir noktayı ilave etmenizi öneririm.
Cumalıkızık ‘a nasıl gidilir?
- Bursa Santral garajından minibüs ve belediye otobüsleri ile 30 dakikada ulaşabilirsiniz.
- Otomobil ile gidecekseniz eğer Bursa Ankara karayolunun 10.km de Uludağ’a sapan yolu takip ederseniz 3km sonra Cumalıkızık ‘a varırsınız.
Cumalıkızık ‘ta ne yenilir?
- Sabah köy kahvaltısı yapabilirsiniz,
- Öğleden itibaren ev yemekleri, gözleme, çiğ börek, mantı yiyebilirsiniz.
- Ev yapımı kesme erişteyi cevizli ve tereyağlı yapıyorlar, yemenizi tavsiye ederim.
- Kiraz zamanı giderseniz bahçelerden satın alabilirsiniz.
